HET VRIJDAGINTERVIEW JAN WILLEM VAN OPSTAL

‘Ik wil mensen een onvergetelijke herinnering bezorgen’

Vermakelaar in Ontroerend Goed

Jan Willem van Opstal Foto: Gerard Verschooten

Of je hem nu een koksmuts, een mijter of een middeleeuwse baret opzet, het past hem allemaal. Accordeon, gitaar, piano? Hij bespeelt ze. Oesters of een 6-gangen menu? Hij bereidt ze met liefde. Jan Willem van Opstal is theatermaker, muzikant/zanger en culinair kleinkunstenaar. Onder meer.

De Gelderlander
Claudia Fitsch Nijmegen 29-11-19
Nijmegen 29-11-19
Jan Willem van Opstal is in Nijmegen vooral bekend als muzikant en ‘zingende oesterman’. Maar als je zijn cv leest, word je duizelig van alle activiteiten.

Je werkte in een circus, had als ‘middeleeuwse troubadour’ Yann Lawick een theaterprogramma, maakte CD’s. Maar je hebt ook ervaring in de zorg, begeleiding en kinderopvang.

Veel is toevallig zo gelopen. Mijn oudere zus, Jeanine, heeft het syndroom van Down. Vroeger, thuis, ging ik haar steeds meer begeleiden, bracht ik haar naar muziek- en dansles. Toen haar docenten stopten, nam ik het tijdelijk over, als muziekbegeleider en dansdocent. Tenminste, dat was de bedoeling, maar het werden een paar jaar. Zo ben ik uiteindelijk ook activiteitenbegeleiding gaan doen in de zorg.
Ik rolde daarna via werk en vrijwilligerswerk van het één in het ander en dan wilde ik een diploma op dat gebied. Activiteitenbegeleiding, muziektherapie, educatief werk. Ik heb veel geleerd, maar soms bleek dat een opleiding niet datgene bood wat ik zocht, zoals de kunstacademie.

Door jouw studie aan de Kopse Hof belandde je in Nijmegen?

Ja. Ik deed muziektherapie, totdat het dak van mijn huis waaide op een moment dat ik even weg was. De storm had mijn werkstuk, dat op de piano lag, ‘all over’ Lent geblazen’, waar ik woonde. In die tijd had ik nog geen computer en de moed ontbrak me om opnieuw te beginnen. Dus besloot ik over te stappen op de studie ortho-agogisch werk.
Ik blijf me ontwikkelen. Mijn jongste diploma is van juni dit jaar. De afgelopen jaren heb ik in Antwerpen aan de PIVA Hotelschool een ambachtelijke, klassieke koksopleiding gedaan. Daar leer je de fundamenten van het vak.

Je bent veelzijdig: kok, acteur, clown, muzikant, liedschrijver, ‘zingende oesterman’. Is muziek een rode draad?

Ja. Van huis uit hoorde ik veel klassieke muziek, mijn vader speelde piano en blokfluit, mijn moeder citer. Mijn vroege jeugd heb ik doorgebracht in het Bretonse vissersdorp Lesconil, waar mijn ouders onderzoek deden naar een bepaalde bacterie die op zeewier groeit. In Lesconil zat ik als baby soms in de box in café Ty-An-Aod, samen met het zoontje van de café-eigenaar. Mijn ouders waren bevriend met de cafébaas en zijn vrouw. Alan Stivell, toen nog niet beroemd, speelde daar op zijn Keltische harp, de vissers zongen er Bretonse liederen. Dat is mijn muzikale basis. Als kind kreeg ik bovendien al jong muziekles.
Die Frans-Bretonse erfenis zie je terug bij de zingende oesterman. De chansons en ‘les huîtres’, de oesters, vormen een harmonieuze combinatie, die ik verder heb uitgebouwd. Sinds kort heb ik een eigen bedrijf. Moment Suprême: klank-spijs concepten.
en ‘les huîtres’, de oesters, vormen een harmonieuze combinatie, die ik verder heb uitgebouwd. Sinds kort heb ik een eigen bedrijf. Moment Suprême: klank-spijs concepten.

Wat moeten we ons daarbij voorstellen?

Een avondvullend meergangen-diner met muziek, ter plekke bereid bij mensen thuis of op een andere locatie. Iedere gang voorzie ik van een bijpassend lied. Muziek, gerechten en dranken kunnen elkaar versterken, waardoor je met meer aandacht geniet. Met de combinatie koken en kleinkunst ben ik, denk ik, redelijk uniek. Ik creëer koestermomenten, wil mensen een onvergetelijke herinnering bezorgen.
Met de combinatie koken en kleinkunst ben ik, denk ik, redelijk uniek. Ik creëer koestermomenten, wil mensen een onvergetelijke herinnering bezorgen.

Wat drijft jou? Wat maakt musiceren, acteren en koken zo de moeite waard?

Ik ben een pleaser, vind het fijn om het mensen naar de zin te maken. Of ik nu voor ze zing of voor ze kook. Ik word oprecht blij als ik zie dat mensen genieten van een avond uit. Gastvrijheid heb ik van thuis meegekregen, mijn ouders waren heel sociaal, ontfermden zich over mensen. Zo namen ze eens een Engelse lifter mee in de auto. En naar huis. Die heeft uiteindelijk een jaar bij ons op zolder gewoond.
pleaser, vind het fijn om het mensen naar de zin te maken. Of ik nu voor ze zing of voor ze kook. Ik word oprecht blij als ik zie dat mensen genieten van een avond uit. Gastvrijheid heb ik van thuis meegekregen, mijn ouders waren heel sociaal, ontfermden zich over mensen. Zo namen ze eens een Engelse lifter mee in de auto. En naar huis. Die heeft uiteindelijk een jaar bij ons op zolder gewoond.
Daarnaast houd ik zelf erg van lekker eten en drinken. Een levensgenieter? Dat denk ik wel ja.
PASPOORT
Jan Willem van Opstal (Breda, 1965), doorliep na zijn jeugd in Frankrijk de middelbare school in Breda. In die tijd schreef hij een musical voor het jongerenkoor waarin hij zong en op zijn zestiende maakte hij zijn eerste clownsvoorstelling.
Hij pendelde als muzikant veel tussen Frankrijk en Nederland en deed internationale tournees met commedia dell’arte groep ‘il Popolo’ en diverse andere groepen.
commedia dell’arte groep ‘il Popolo’ en diverse andere groepen.
Vanaf 1986 treedt hij op als middeleeuws troubadour.
Hij was in de jaren ’90 de grondlegger van Upside Down Produkties, een impresariaat voor ‘ambulant vermaak op maat’, met troubadours, goochelaars, narren, waarzegsters, vuurspuwers en andere animatoren.
In 1998 kwam zijn eerste cd uit, Moment Suprême. Later volgden er meer.
Later volgden er meer.
In 2012 en 2013 trok hij langs theaters met zijn zelfgeschreven programma ‘Ontroerend Goed’.
Verder acteerde hij in bedrijfsfilms, educatieve films, commercials en een speelfilm.
Sinds enkele jaren brengt hij zingend de oester onder de aandacht van een groter publiek. Vanaf juli 2019 verzorgt hij ‘klank-spijs concepten’. Daarnaast werkt hij als projectleider en programmeur in het Wintercafé van Cultuurpodium Groene Engel in Oss.

Koken in Hof van Leysen

Het didactisch restaurant van Hotelschool PIVA in Antwerpen heet Hof van Leysen. Het is voor mij een soort van eer om daar te mogen koken. Ik vind het heel fijn dat ik de zelfde chef die ik voor mijn eerste module in de opleiding tot hulpkok nu weer heb voor mijn laatste chef-module.

Chef Hans Van den Broeck is streng edoch rechtvaardig en heeft het bij mij voor elkaar gekregen dat ik alles wat ik maak, of van anderen zie, langs een soort van “Chef Van den Broeck- meetlat” leg. Dat wil zeggen dat als ik denk dat hij het goed zou vinden dat het dan dus prima in orde is. Daar staat dus tegenover dat als ik denk dat als hij er iets op aan te merken zou hebben het dus beter kan. ( En dat is helaas bijna altijd zo)

Ik had al de Patrick Stephan meetlat. Patrick is de zoon van Louis en Yvonne Stephan die ik zie als mijn reserve opa en oma. Hij stond jaren in de keuken van Hotel du Port in Lesconil, nadat hij het stokje over nam van zijn oma, die wij in het Bretons Mam Gouz noemde, wat grootmoeder betekent. Als ik iets maak, of proef, waarvan de smaak een associatie oproept aan iets wat uit die keuken kwam, dan voldoet het aan die Patrick Stephan meetlat. En dan ben ik dus zeer tevreden. ( Dat komt helaas nog maar zelden voor)

We zijn in de à la carte module begonnen met een zogeheten inoefenkaart.
Hierbij maakten we al prachtige gerechten en oefende we het samenwerken en met name de voorbereiding en de noodzaak van een goede mise en place. Gelukkig zit ik deze module in een hele fijne groep met stuk voor stuk mensen die hun uiterste best doen en die begaan zijn met de producten en die gaan voor kwaliteit. Echt fijn daar deel van uit te maken als enige “Hollander” tussen de Vlamingen.

Vorige week sloten we de 1e restaurantkaart af. Hierbij had ik de eerste keer onder andere de kreeft mogen bereiden. Ik mocht deze keer de kalfszwezerik voor mijn rekening nemen samen met mijn klasgenoot Jan Spangers.

Morgen beginnen we aan de tweede restaurantkaart.
Mijn aandeel bestaat uit het bereiden van knoflookschuim in het gerecht met varkenshaas en de portsaus bij de parelhoen.

De volgende gerechten staan vanaf volgende week donderdag op het menu;


pompoensoep met kreeftengarnituur en harde geitenkaas
romig soepje van waterkers met huisgerookte forelsnippers

op het pantser gebakken langoustines met blanke botersaus geparfumeerd met citroengras, groene asperges en gepofte trostomaatjes
gebakken varkenshaasje met een bouillon van mosterd, mosterdzaad,mimosa van eigeel en knoflookschuim

gebrande schelvis suprême met een ponzuvinaigrette, romannescoroosjes, gemarineerde koolrabi en een crème van bloemkool

en tot slot

gebraden parelhoen-filet met ganzenlever en kort gebakken oesterzwammen geglaceerde mini-groenten begeleid door een portsaus.

Zoals u zult begrijpen heb ik er zin in!